Eurōpā

Δίκοπο μαχαίρι για τον Μπράουν η Συνθήκη της Ευρωπαϊκή Ενωση

Η αντιπάθεια πολλών Βρετανών προς την ηπειρωτική Ευρώπη, ειδικά, όμως, απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση, θεωρείται δεδομένη -και όχι αδίκως- από τους εταίρους. Κάθε φορά δε που τίθεται επί τάπητος το θέμα των σχέσεων της Βρετανίας με την Ε.Ε., οι ευρωσκεπτικιστές φροντίζουν να υπενθυμίσουν με κάθε τρόπο προς τους κυβερνώντες ότι αυτοί κάνουν κουμάντο στη χώρα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει κι αυτή τη φορά: Η προσπάθεια της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας και εν μέρει της Γαλλίας να προωθήσουν τη λεγόμενη μεταρρυθμιστική συνθήκη (που αντικαθιστά το απορριφθέν Ευρωσύνταγμα), προκάλεσε συναγερμό. Επειδή δε έχουν εμπιστοσύνη στην επιρροή τους στην κοινωνία, σκέφθηκαν και βρήκαν πως ο καλύτερος τρόπος για να κόψουν το βήχα όσων γλυκοκοιτάζουν προς την πλευρά της Ε.Ε. είναι η διεξαγωγή ενός δημοψηφίσματος -αυτού, δηλαδή, που προσπαθούν να αποφύγουν όπως ο διάολος το λιβάνι τόσο ο Γκόρντον Μπράουν όσο και οι περισσότερες κυβερνήσεις των χωρών-μελών της Ε.Ε., φοβούμενες ότι ένα νέο όχι θα θάψει οριστικά τα σχέδια για μια πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης.

Πιέσεις
Οι Τόρηδες, μια ισχυρή ομάδα των κυβερνώντων Εργατικών, αρκετά εργατικά συνδικάτα, καθώς και διάφορα λόμπι, ασκούν ασφυκτική πίεση στον Μπράουν για τη διοργάνωση ενός τέτοιου δημοψηφίσματος, εκτιμώντας προφανώς ότι θα δώσει τη δυνατότητα στους Βρετανούς να καταψηφίσουν πανηγυρικά (το 80% των πολιτών δηλώνουν αντίθετοι) το σχέδιο της νέας συνθήκης, που αναμένεται να οριστικοποιηθεί στη Σύνοδο Κορυφής της Λισσαβόνας. Έτσι, ενώ πολλοί εκτιμούσαν ότι η πιο καυτή πατάτα που κληροδότησε ο Τόνι Μπλερ στον διάδοχό του ήταν ο πόλεμος στο Ιράκ, η πραγματικότητα αποδεικνύεται διαφορετική: Ο Μπράουν φαίνεται ότι κατάφερε να διαχειριστεί την πληγή του πολέμου, αποσύροντας σταδιακά τα βρετανικά στρατεύματα από την κατεχόμενη χώρα. Όμως, ο πονοκέφαλος των σχέσεων με την Ε.Ε. και του δημοψηφίσματος (που είχε υποσχεθεί ο Μπλερ το 2004 και αναβλήθηκε ύστερα από το γαλλικό και το ολλανδικό όχι του 2005) αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμος. Ο Βρετανός πρωθυπουργός εκτιμά ότι τα εν δυνάμει προβλήματα που θα αντιμετωπίσει ύστερα από την (σχεδόν βέβαιη) επικράτηση του όχι αφορούν τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στις σχέσεις της με τους Ευρωπαίους εταίρους. Προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει την κάλπη, υποστηρίζοντας ότι δεν τίθεται ζήτημα δημοψηφίσματος για την τροποποιητική συνθήκη, εφόσον δεν συνιστά Ευρωσύνταγμα.

Οι αντίπαλοί του, όμως, ισχυρίζονται ότι η νέα συνθήκη τροποποιεί λειτουργικά τις προβλέψεις του σχεδίου που είχε επεξεργαστεί ο Ζισκάρ ντ Εστέν, χωρίς να τις αντικαθιστά, μοιάζοντας σε πάρα πολλά σημεία με το Ευρωσύνταγμα. Το συντακτικό λίφτινγκ με την αφαίρεση του προοιμίου, των αναφορών σε ευρωπαϊκή σημαία και ύμνο, αλλά και την απομάκρυνση της χάρτας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, δεν αποτελούν παρά αισθητικές αλλαγές, υποστηρίζουν όσοι τάσσονται υπέρ του δημοψηφίσματος.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Το πιο σημαντικό πρόβλημα για τον Μπράουν, πάντως, φαίνεται ότι είναι οι εσωκομματικές φωνές. Τουλάχιστον 120 βουλευτές των Εργατικών, συμπεριλαμβανομένων και υπουργών, όπως ο Τζακ Στρο, προκειμένου να μην στιγματιστούν ως φιλευρωπαϊστές και πληγούν από το πολιτικό κόστος στο εσωτερικό, ζητούν δημοψήφισμα. Πολλοί δηλώνουν, μάλιστα, έτοιμοι να μην ακολουθήσουν την κομματική γραμμή. Ο Βρετανός πρωθυπουργός βρίσκεται σε δεινή θέση και απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους, καθώς δεν διαθέτει το κύρος του Μπλερ στις Βρυξέλλες. Ενα αρνητικό αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα θα αποτελούσε τροχοπέδη για τα βρετανικά συμφέροντα στην Ε.Ε. και τη διαπραγματευτική ισχύ της χώρας. Αν ο Μπλερ σώθηκε από το γαλλικό και το ολλανδικό όχι το 2005, ο Μπράουν δεν μπορεί να προσδοκά σε έναν από μηχανής θεό. Βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια πολιτική μέγγενη από την οποία δεν μπορεί να αποδράσει παρά με απώλειες.

ΟΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΙ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ SAATCHI & SΑΑΤCΗΙ

Με όπλο τη σκληρή διαφήμιση
Προσέλαβε διαφημιστική εταιρεία για να βελτιώσει το προφίλ του

Την ίδια συνταγή που επέλεξε η Μάργκαρετ Θάτσερ για να αντιμετωπίσει το Κόμμα των Εργατικών πριν από τις εκλογές του 1979, χαρίζοντας στους Συντηρητικούς μια σαρωτική νίκη, αποφάσισε να ακολουθήσει ο ηγέτης των Εργατικών και πρωθυπουργός της Βρετανίας, Γκόρντον Μπράουν. Επιστράτευσε την πολύπειρη διαφημιστική και ενίοτε «Î´Ï…σφημιστική» εταιρεία Saatchi & Saatchi, που με το σλόγκαν «ÎŸÎ¹ Εργατικοί δεν δουλεύουν» και μια σειρά άλλων αφισών κατά των Εργατικών, κατάφερε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης πριν από το άνοιγμα της κάλπης.

Η Saatchi & Saatchi ταυτίστηκε πολιτικά με τους Τόρις αφού έως και το 1995, όταν οι ομώνυμοι ιδρυτές της αποχώρησαν, αποτέλεσε πηγή δημιουργίας των πολιτικών μηνυμάτων των Συντηρητικών. Σήμερα, ανήκει στη γαλλική Publicis και λειτουργώντας με λιγότερα πολιτικά και περισσότερο επιχειρηματικά κίνητρα αναλαμβάνει κάθε ενδιαφερόμενο πελάτη. Πλέον είναι η σειρά του νυν πρωθυπουργού της Βρετανίας να προσλάβει τους ειδήμονες του είδους και να ανεβάσει τις μετοχές του. «ÎŒÏ‡Î¹ Φλας, απλώς Γκόρντον» ήταν το πρώτο διαφημιστικό «ÎºÎ±Ï„ασκεύασμα», της Saatchi & Saatchi, που εμπνεύστηκε από τον δημοφιλή ήρωα των κόμικς της δεκαετίας του 1930. Το λογοπαίγνιο θεωρείται ιδιαίτερα πετυχημένο για το βρετανικό χιούμορ και την πολιτική ιδιοσυγκρασία των Βρετανών. Στόχος του μηνύματος σύμφωνα με τους διαφημιστές να διαχωρίσει τον Μπράουν από τον «Ï…περ-ήρωα» της πολιτικής, προκάτοχο της πρωθυπουργίας, Τόνι Μπλερ.

ΑΛΛΗ ΕΠΟΧΗ
«Î¤Î¿ ερμηνεύω ως μια ελκυστική προσπάθεια να διαχωρίσουν τη θέση του από την εποχή Μπλερ», ανέφερε η δημοσιογράφος Κλερ Μπιλ, ειδική σε θέματα πολιτικών εκστρατειών, που επισήμανε ότι είναι ένας πνευματώδης τρόπος να περάσει το μήνυμα και πως δείχνει ότι ο Μπράουν διαθέτει χιούμορ και αρχές. Η διαφημιστική εκστρατεία επιδέχεται και μιας διαφορετικής ερμηνείας όχι ως προς το περιεχόμενό της, αλλά ως προς την σκοπιμότητα.

Ο Μπράουν που διαθέτει καθαρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις έναντι του ηγέτη των Τόρις, Ντέιβιντ Κάμερον, δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι δεν είναι τώρα η σωστή στιγμή για να προσφύγει στην κάλπη και να λάβει μια σαφή και ανανεωμένη εντολή για να συνεχίσει το έργο του. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο προκήρυξης εκλογών πριν από το τέλος του έτους. Ωστόσο, είτε σχεδιάζει μια εκλογική μάχη, είτε επιθυμεί να διατηρήσει το «ÏƒÎ±ÏƒÏ€Î­Î½Ï‚» γύρω από το θέμα των εκλογών, η διαφημιστική εκστρατεία προϊδεάζει για προσφυγή στην κάλπη αργά ή γρήγορα.